ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն. Գիտական աշխատություններ

Առասպելաբանված եղջյուրի և միեղջյուրի մասին

Պետրոսյան, Սարգիս (2020) Առասպելաբանված եղջյուրի և միեղջյուրի մասին. Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն. Գիտական աշխատություններ, 23 (1). pp. 33-58. ISSN 1829-4316

[img]
Preview
PDF
Download (675Kb) | Preview

    Abstract

    Հայաստանի ժայռապատկերները լի են քարայծերի, դրանց թվում և առասպելաբանված այծերի պատկերներով: Հոդվածում հեղինակի ուշադրության կենտրոնում են նրանք, որոնք նախատիպ են ծառայել առասպելաբանական միեղջյուրի համար: Ինչպես հայ, այնպես էլ եվրոպական ժողովուրդների առասպելաբանություններին բնորոշ այս կերպարի համար Աս. Մնացականյանը գրում է, որ դրանց «...ամենատարածված տեսակները կապ ունեն եղջերուի կամ այծի հետ»1, և որ «միեղջյուրը կամ միեղջերուն ոչ միայն հզոր ու երևակայական գազան է, այլև դիցաբանական կույսերի հոմանին»: Многие знают легенду о священном свете над горой Арагац. Օ древних корнях легенды гласит имя древнеармянского гавара Ниг, который занимал северовосточные склоны горы и его предгорья. Основа этого имени слово ниг в грабаре имела два основных значения: «рычаг для перемещения тяжелых предметов, лом» и «стержневидный или бревновидный свет, который виден в облаках». Это слово считается возникшим от индоевропейского корня обозначающим «опираться», «кривить, згибать, наклонять». Конечно, обычный лом не мог ассоциироваться с небесным светом, но этомо быть ломообразный такой объект, которого мифологическое мышление наших предков считало светопересылающим, светоотражающим. The legend of holy light hanging above Aragats is widely known. The legend's ancient roots are stated by Old Armenian state Nig, which occupied northeastern slopes of the mountain and its foothill. The stem of the word “Nig” in Grabar had two main meanings "lever for transfer the heavy subjects, crowbar" and "a light seen in the clouds having form of kernel or beam”. This word is considered to have been orginated from Indo-European root meaning "to lean", "to twist, to bend, to tilt". Certainly, averagecrowbar cannot be associated with heavenly light, but it could have been an crowbar-like object, which the mythological mindset of our ancestors pressumed to be light-relflecting.

    Item Type: Article
    Additional Information: О мифологическом роге и единороге; About the Mythological Horn and the Unicom
    Uncontrolled Keywords: Петросян Саргис, Petrosyan Sargis, ժայռապատկեր, հեքիաթ, քարայծ, համաստեղություն, լույս, առասպելաբանություն, քարիդարյան, հնդեվրոպական, արմատ
    Subjects: D History General and Old World > D History (General)
    G Geography. Anthropology. Recreation > GR Ethnography
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: FSL Bibl Dept
    Date Deposited: 29 Jun 2020 13:39
    Last Modified: 30 Jun 2020 22:52
    URI: http://shirak.asj-oa.am/id/eprint/687

    Actions (login required)

    View Item