ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն. Գիտական աշխատություններ

Ճ սկզբնահնչյունով մի քանի բառերի ստուգաբանություն

Զաքարյան, Հովհաննես (2019) Ճ սկզբնահնչյունով մի քանի բառերի ստուգաբանություն. Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն. Գիտական աշխատություններ, 22 (1-2). pp. 228-238. ISSN 1829-4316

[img]
Preview
PDF
Download (416Kb) | Preview

    Abstract

    Սույն հոդվածում առաջարկվում է հայերենի ճ սկզբնահնչյունի հնդեվրոպական ծագման մի նոր վարկած, որն է՝ ճ<*sk՛h համապատասխանությունը, որտեղ հ.-ե. նախաձևը բաղկացած է շարժուն s- և քմայնացած ու շնչեղացած k հնչյուններից։ Այդ վարկածի հիման վրա առաջարկված է ճեղք, ճիւղ, ճաղ, ճղել, ճոլտել, ճողփել, ճողոպրել, ճողոպուր, ճաք, ճաթել, ճախ, ճակ, ճիւ, ճուռն, ճուռճուռ բառերի ստուգաբանությունը։ В настоящей статье на основе фонетического, словообразовательного и семантического анализов предлагаются следующие новые этимологии: ճեղք"щель" <*sk՛he-l- <*sek- "резать, раскалывать", ճիւղ "ветвь" <*sk՛heu-l-, ճաղ "спица" <*sk՛hə-l-, ճղել "порвать" <*sk՛hē-l-, ճողոպրել "удрать" <*ճողոպուր <*sk՛holo-b- <*sk՛ho-l-, ճաք "трещина" <*sk՛hə-k-, ճախ "хворост" <*sk՛hə-kh-, ճիւ "1. часть, 2. рука, 3. нога, 4. стебель, 5. птица " <*sk՛hē-p-, ճուռն "1. рука, 2. нога" <*sk՛hōr-s-no- и т. д.The article, dwelling upon phonetic, morphemic and semantic analyses, puts forward the following new etymologies: ճեղք "cleft, slit" <*sk՛he-l- <*sek- "to cut, to split", ճիւղ "branch" <*sk՛heu-l-, ճաղ "spoke" <*sk՛hə-l-, ճղել " to rupture" <*sk՛hē-l-, ճողոպրել "to run away, scoot, lam" <*ճողոպուր <*sk՛holo-b- <*sk՛ho-l-, ճաք "crack" <*sk՛hə-k-, ճախ "brushwood" <*sk՛hə-kh-, ճիւ "1. piece, 2. forearm, 3. foot, 4. stalk, 5. bird" <*sk՛hē-p-, ճուռն "1. forearm, 2. foot" <*sk՛hōr-s-no- etc.

    Item Type: Article
    Additional Information: Этимология некоторых армянских слов с начальным звуком Ճ; Etymology of some Armenian Words with the Initial Sound
    Uncontrolled Keywords: Закарян Оганес, Zakaryan Hovhannes, հայոց լեզու, ստուգաբանություն, հնդեվրոպական նախալեզու, արմատ, ածանցյալ, աճական, ձայնդարձ, արմատային տարբերակներ, սկզբնահնչյուն
    Subjects: P Language and Literature > P Philology. Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: FSL Bibl Dept
    Date Deposited: 08 Feb 2020 12:56
    Last Modified: 04 Mar 2020 11:24
    URI: http://shirak.asj-oa.am/id/eprint/677

    Actions (login required)

    View Item